Odisee-hogeschool zet ondernemers op weg met cursus aquacultuur

Wij schrijven ons verhaal

Lees alle verhalen

Wie een onderneming start in de aquacultuursector, moet van alle markten thuis zijn. Om startende ondernemers te ondersteunen, ontwikkelden HZ University of Applied Sciences en Hogeschool Odisee een cursus aquacultuur. De opleidingen bewijzen hun nut, want een belangrijk deel van de deelnemers heeft plannen om op korte termijn een onderneming te starten in de sector. Internationale uitwisseling van kennis en expertise is de grootste troef van de cursussen, die kaderen in het Interreg-project Aquavlan2.

Sinds 2011 organiseert de onderzoeksgroep Aqua-ERF van Odisee jaarlijks twee cursussen aquacultuur. De basisopleiding start telkens in september en focust op het belang van de sector en de verschillende deelaspecten van de viskweek, waaronder visbiologie, visvoeding en algenteelt. Bedrijfsvoering van een aquacultuuronderneming vormt het zwaartepunt van de specialisatiecursus, die in februari start. In die praktijkgerichte cursus werken de deelnemers een concreet bedrijfsplan uit. De cursus gaat ook dieper in op de dimensionering van recirculatiesystemen.

Bij HZ University of Applied Sciences dateert de eerste introductiecursus aquacultuur al van veertien jaar geleden. Het lesprogramma vormde de inspiratiebron voor de cursussen van Odisee. Dit jaar zijn eind januari bij HZ negentien studenten afgestudeerd. Naast colleges over de kweek en kweeksystemen volgen de deelnemers praktijklessen met excursies naar verschillende bedrijven. Ook in Nederland vormt de ontwikkeling van een bedrijfsplan de rode draad van de cursus. In groepen bedenken de cursisten een plan voor de opstart van een kwekerij van Europese kreeft, zeebaars, cyanobacterie Aphanizomenon flos-aquae en suikerwier.

Uitwisseling van kennis is troef in elke cursus

Voor de cursussen slaan Vlaanderen en Nederland de handen in elkaar. In elke opleiding is er een belangrijke inbreng van kwekers uit beide regio’s, die hun ervaringen uit het werkveld delen. Daarnaast worden docenten van HZ en Odisee uitgewisseld. “Ik geef bijvoorbeeld les over het recirculatiesysteem en Jouke Heringa van HZ geeft bij ons een gastcollege over zout water teelten en het koppelen ervan”, vertelt Wouter Meeus van Odisee.

Ook andere partners van Aquavlan2 werken mee aan het lesprogramma. Zo brengt Stefan Teerlinck van Inagro de mogelijkheden en knelpunten voor aquacultuur in Vlaanderen in beeld, geeft Sara Crappé van PCG een les over aquaponics en licht Nancy Nevejan van UGent de teelt van schelpdieren toe. “De grensoverschrijdende uitwisseling van kennis is heel belangrijk, want in Vlaanderen en Nederland zijn de ervaringen en specialiteiten in aquacultuur verschillend. Door ze samen te brengen in de cursus kunnen toekomstige ondernemers er veel uit leren”, benadrukt Michel Trommelen van HZ University of Applied Sciences.

In de toekomst zou de samenwerking nog een stapje verder gaan. “We willen nog meer cursusmateriaal uitwisselen, een gemeenschappelijk e-learning platform oprichten en de cursisten uit beide instellingen jaarlijks samenbrengen op studentensymposia”, vertelt projectleider Stef Aerts van Odisee.

Cursisten steken de grens over

Opvallend is dat er bij Odisee vaak Nederlandse cursisten inschrijven en omgekeerd. Zo volgde Thierry Janssens uit Nederland een basiscursus bij Odisee en neemt hij binnenkort deel aan de specialisatiecursus. Sinds kort is hij ook deeltijds ondernemer in de aquacultuursector.

Thierry: “De passie en gedrevenheid van de docenten is me het meest bijgebleven. Het internationale perspectief op de aquacultuursector vond ik verhelderend."

De cursisten steken ook letterlijk de grens over tijdens de opleiding. Zo omvat de opleiding van HZ excursies naar Vlaamse aquacultuurondernemingen en bezoekt Odisee Nederlandse bedrijven. “De uitstapjes gaven me een goed beeld van wat er allemaal gebeurt in de sector. Ze leverden ook zeer nuttige contacten op”, vertelt cursist Sam Janse.

Toekomstplannen dankzij vouchersysteem

Zowel Vlaanderen als Nederland hebben nood aan ondernemers die kennis omzetten in concrete bedrijfsplannen. Via hun opleidingen geven HZ University of Applied Sciences en Odisee de handvaten om prille ideeën van cursisten verder uit te werken. Dat een groot deel van de deelnemers na afloop al concrete toekomstplannen heeft, bewijst het succes van de cursussen. Nadien geven andere initiatieven binnen Aquavlan2, waaronder een vouchersysteem, de jonge ondernemers een extra duwtje in de rug.

In november vorig jaar nam Thierry Janssens deel aan de Aquavlan2-bootcamp in Inagro. Samen met andere deelnemers en experten werkte hij een idee rond de geïntegreerde kweek van zeewier met garnalen uit tot een bedrijfsconcept. Zijn groep won een voucher en ondertussen worden de plannen voor de opstart van hun bedrijf Z-farm concreter. HZ helpt Z-Farm met een literatuurstudie van de regelgeving omtrent geïntegreerde teelten en introductie van bepaalde zeewieren als novel foods op de markt. Ze krijgen ook hulp bij de uitwerking van een pilot.

Ook Sam Janse blijft rekenen op de onderzoeksinstellingen. Hij werkte samen met twee medecursisten een idee uit rond de teelt van Zeeuws zeewier. “We hopen dit jaar nog een teeltlocatie te vinden en van start te kunnen gaan”, vertelt hij. “Via de opleidingen weten we dat zeewierteelt nog in de kinderschoenen staat. Daarom willen we een aantal onderzoeksvragen laten beantwoorden via het vouchersysteem van Aquavlan2. De antwoorden zullen de Vlaamse en Nederlandse aquacultuursector ongetwijfeld vooruithelpen.”