Kritikat
Is de waarheid soms een leugen? Wie bepaalt wat waar is? Wanneer is iets ‘echt’? Wat is het verschil tussen een feit en een mening? En hoeveel waarheden bestaan er?
Kritikat is een filosofische dialoogmethode die het kritisch denken over media en informatie bij kinderen stimuleert. Aan de hand van filosofische sprookjes, grote vragen en reflectie-oefeningen leren kinderen op een speelse manier drogargumenten herkennen en krijgen ze inzicht in het onderscheid tussen betrouwbare bronnen en nepnieuws.
Waarom Kritikat?
Kinderen groeien op in een wereld met een steeds snellere digitale informatiestroom. We zijn letterlijk één klik verwijderd van een veelheid aan informatie over alle mogelijk denkbare onderwerpen. Maar moet je zomaar alles geloven wat je leest? En hoe maak je een onderscheid tussen feit en fictie?
Het is in ons huidige digitale tijdperk onmogelijk om kinderen af te schermen van nepnieuws. Wel kunnen we kinderen kritisch leren omgaan met de lawine aan informatie die op hen afkomt. Ook hier ligt een belangrijke opdracht voor scholen en bibliotheken. Onderwijs heeft als taak kinderen al op jonge leeftijd weerbaar te maken in deze (mis)informatiesamenleving door te werken aan mediawijsheid. Door kinderen in scholen en bibliotheken zowel filosofische verhalen als nieuwsberichten te laten analyseren, willen we hun denkvaardigheden activeren en kritische houding tegenover mediaboodschappen stimuleren.
Wie is Kritikat?
De Kritikat zelf is een filosofische detective die als rolmodel de kinderen op een speelse manier helpt om feit en fictie van elkaar te onderscheiden. Het personage is gebaseerd op de speurtechnieken van Hercules Poirot en de redeneervaardigheden van Aristoteles. Via filosofische verhalen met vragen en oefeningen leren kinderen samen met de Kritikat de meest voorkomende drogredeneringen herkennen en leren ze nieuwsberichten die een loopje nemen met de feiten te ontmaskeren.
Materiaal en vorming
- Website Kritikat met filosofische dialoogoefeningen en luisterverhalen
- Website Mediawijs met filosofische dialoogoefeningen en vormingsaanbod
Artikels over de methode met filmpje en tips
Mediawijs Impact Award
Sinds 2021 gingen reeds 3000 leerkrachten, bibliotheekmedewerkers en educatoren met Kritikat aan de slag. Dat jaar ontving Kritikat ook de Mediawijs Impact Award.
De methode stimuleert absoluut het kritisch denken. Kinderen durven verder nadenken en durven experimenteren met ideeën door de context die gecreëerd wordt. Ze worden geconfronteerd met eigen drogredeneringen en je plant een zaadje naar inzicht in eigen online gedrag en fake news.
Onderzoeksresultaten
Kan waarheid een leugen zijn? Kinderen kritisch laten denken over media en (des)informatie met Kritikat
Onze partners
Deze filosofische dialoogmethode werd ontwikkeld in samenwerking met Mediawijs en onderzocht en uitgetest in samenwerking met OBIB Brussel van de Vlaamse Gemeenschapscommissie.
