TaalOntwikkelend Lesgeven (TOL)

Taalontwikkelend onderwijs is een manier van lesgeven waarin je als docent of leraar nadrukkelijk je studenten of leerlingen stimuleert en begeleidt in het proces van taalontwikkeling, ook als je geen taaldocent of -leraar bent. Hierbij geef je veel aandacht aan structuur, bied je taalsteun en organiseer je interactie, zelfs in grote groepen.

Ben jij een taalbewuste vakdocent? Geef jij al taalontwikkelend les? Doe hier de test! 

Na de ontwikkeling van het didactisch pakket ‘Taalontwikkelend lesgeven. Hoe doe je dat?’ voor het kleuter-, lager en secundair onderwijs maakte Odisee samen met de Arteveldehogeschool en met de steun van het culturele genootschap de Orde van den Prince de vertaalslag naar het hoger onderwijs.

Het pakket 'Taalontwikkelend lesgeven in het hoger onderwijs: hoe doe je dat?' is uitgegeven door Academia Press en hier raadpleegbaar. Ontdek... 

1. de leidraad met toelichting bij basisprincipes en handige technieken
    
2. twee instructiefilmpjes waarin docenten deze basisprincipes demonstreren. Van elk filmpje zijn er twee versies: een versie waarin de basisprincipes als kernwoorden verschijnen als ondertitel en een filmpje zonder.
   
   a) een les Voedingsleer in de bachelor Verpleegkunde, met basisprincipes als ondertiteling 
   Bekijk de video
   
   b) een les Boekhouden in de bachelor Bedrijfsmanagement, met basisprincipes als ondertiteling
   Bekijk de video
    
3. drie kijkwijzers om zelf of met collega’s aan de slag te gaan:
   a) een kijkwijzer TOL in het hoger onderwijs
   b) een checklist instructies bij instructies(heldere richtlijnen) 
   c) een kort stappenplan 'writing to learn' 

"De toekomst van de wereld zit vandaag in mijn klaslokaal." De leerkracht heeft een voorbeeldfunctie, niet in het minst op taalvlak. Taal is de drager van alles, en daarrond een sterk bewustzijn creëren begint in een kwaliteitsvolle lerarenopleiding. 

Hoe leid je leraren in het kleuter-, lager- en secundair onderwijs op tot taalbewuste leer-krachten? Als het over taalontwikkelend lesgeven gaat, willen studenten, leerkrachten en docenten graag concrete voorbeelden zien. Daarom ontwikkelden Odisee, dienst studieadvies en Arteveldehogeschool - met de steun van de Orde van den Prince -  twee didactische pakketten. Het materiaal uit het eerste pakket - dat voor het kleuter-, lager- en secundair onderwijs - vind je hier: 

1. een leidraad 'taalontwikkelend lesgeven: hoe doe je dat?', met heldere uitleg rond begrippen als 'schooltaal', 'taalfeedback' en 'betekenisonderhandeling'
    
2. vijf instructiefilmpjes waarin leerkrachten technieken en basisprincipes van taalbewust lesgeven in hun klaspraktijk demonstreren:
   
   a) kleuteronderwijs: 'Tussen thee en taal'
   Bekijk de video
   
   b) lager onderwijs: 'De aarde, de zon en de maan'
   Bekijk de video
   
   c) eerste graad secundair onderwijs Natuurwetenschappen: 'Van voedselketen tot kringloop'
   Bekijk de video
   
   d) tweede graad secundair onderwijs - doorstroomfinaliteit Economie: 'Verschuivingen op de arbeidsmarkt'
   Bekijk de video
   
   e) derde graad secundair onderwijs – arbeidsmarktfinaliteit Project Algemene Vakken: 'Een vakantiejob zoeken' 
   Bekijk de video
   
   Bij de filmpjes horen ook opdrachten. 
    
3. drie kijkwijzers voor taalbewust lesgeven:
   a) in het kleuteronderwijs
   b) in het lager- en secundair onderwijs
   c) in het hoger onderwijs