Postgraduaat Geestelijke gezondheidszorg - Module De stempel van een diagnose

Dit postgraduaat richt zich tot zorgverleners (masters, bachelors, HBO5) in de sociale en geestelijke gezondheidszorg die ondersteuning en begeleiding bieden aan kwetsbare groepen.

De module bestaat uit 5 thematische lesdagen:

Thema 1: DSM-V: Do's en Don'ts

Thema 2: Voedings- en eetstoornissen en angst- en stemmingsstoornissen

Thema 3: Psychosegevoeligheid

Thema 4: Persoonlijkheidsstoornissen en impact van een diagnose op de context

Thema 5: Psychotrauma, dissociatieve stoornissen en traumasensitief handelen

De DSM-V: kritisch inzicht en zinvol gebruik van de classificatietool
Je leert de geschiedenis van de DSM kennen. Doorheen de verschillende edities zal er stil gestaan worden bij de maatschappelijke invalshoeken van diagnoses en zal er kritisch gekeken worden naar dit diagnostisch handboek.

Je krijgt inzicht in de DSM als classificatietool met alle mogelijkheden en valkuilen. 

Hoe kan je zinvol aan de slag met de DSM: praktijkvoorbeelden zijn verhelderend. 

Voedings- en eetstoornissen
De somatische gevolgen van voedings- en eetstoornissen zijn vaak ernstig. Het is als hulpverlener dan ook aangewezen om op de hoogte te zijn van wat deze psychische kwetsbaarheden juist inhouden. Vanuit een bio-psychosociale invalshoek zullen de verschillende voedings- en eetstoornissen geëxploreerd worden. We leggen de focus op de vroegdetectie en reiken hiervoor heel concrete tools aan.

Bipolaire en depressieve stemmingsstoornissen
Wat betekent het om een stemmingsstoornis te hebben? Samen met een ervaringsdeskundige zal deze vraag geëxploreerd worden. Vertrekkend vanuit dit persoonlijk en uniek verhaal worden theoretische concepten besproken.

Angststoornissen
Iedereen heeft ooit al eens “angst” ervaren, hetzij als kind of als volwassene. Angst kan echter ook het leven van een individu beheersen. We exploreren angststoornissen aan de hand van de diagnostische criteria. Je wordt uitgedaagd om linken te leggen naar de invloed van een dergelijke diagnose op het dagelijks functioneren, zowel individueel als binnen een maatschappelijke context.

Psychotische stoornissen
Wat betekent het om een psychotische kwetsbaarheid te hebben? Samen met een ervaringsdeskundige zal deze vraag geëxploreerd worden. Vertrekkend vanuit dit persoonlijk en uniek verhaal zullen theoretische concepten besproken worden.

Persoonlijkheidsstoornissen
In de DSM-5 wordt een persoonlijkheidsstoornis omschreven als 'een duurzaam patroon van innerlijke ervaringen en gedragingen dat duidelijk afwijkt van wat binnen de cultuur van de betrokkene wordt verwacht, dit op twee of meer terreinen binnen het dagelijks functioneren'. 

Officieel bestaan er tien verschillende persoonlijkheidsstoornissen, onderverdeeld in drie clusters. Je wordt ondergedompeld in deze materie en uitgedaagd om iedere diagnose vanuit een bio-psychosociale invalshoek te bekijken.

Van diagnose naar kwetsbaarheid?
Wat betekent het om “een stempel te dragen”. Patiënten, cliënten en bewoners geven vaak aan dat er nog een groot taboe en stigma heerst omtrent psychische kwetsbaarheden. In hoeverre werken diagnoses dit taboe en deze stigma in de hand? Uiteraard is het krijgen van een accurate diagnose toch een grote meerwaarde binnen een zorgtraject.

Psychotrauma en dissociatieve stoornissen
Het leven is, meestal, een balans tussen positieve ervaringen en negatieve ervaringen. Sommige gebeurtenissen kunnen echter zo traumatisch zijn dat er sprake is van een psychisch letsel. Het psychisch afweermechanisme is, bij wijze van spreken, onvoldoende in staat om deze gebeurtenis te verwerken. De invloed op het dagelijks functioneren is niet te onderschatten.