Thematische studiedagen palliatieve zorg

9 - 12 uur: Beslissingen bij het levenseinde

Als je ongeneeslijk ziek bent, moet je als patiënt vaak een aantal moeilijke en delicate keuzes maken. Maar je staat niet alleen! Jij en je naasten kunnen je mogelijkheden open bespreken met je (huis)arts en andere zorgverleners.

Docent: Inge de Hertogh, coördinator Netwerking Forum Palliatieve Zorg

13 - 16 uur: Psychosociale benadering van de patiënt en zijn omgeving

Het Oncologisch Centrum wil de psychosociale noden die kanker teweegbrengt, helpen opvangen en verlichten. Zij begeleiden ook familie van patiënten die hier in behandeling zijn en nabestaanden van overleden patiënten. Zodra er psychologische begeleiding is opgestart, proberen zij ervoor te zorgen dat de patiënt in het verdere traject altijd bij dezelfde psycholoog terecht kan. Dat laat toe om een vertrouwensband op te bouwen en te groeien in het contact met elkaar.’

Docent: Eveline Clemmen, oncopsychologe UZ Brussel

9 - 12 uur: Pijn en pijnbestrijding in de palliatieve zorg

Pijn is het meest gevreesde symptoom dat de levenskwaliteit in gedrang brengt. Pijn is wat de patiënt zegt dat het is, waar het is en wanneer het is. We gaan op de fysiologie van pijn, pijnobservatie, meetinstrumenten en diverse behandelvormen. 

Docent: Lindsay Cool, Forum palliatieve zorg

13 - 16 uur: Zelfzorg en teamzorg in de palliatieve zorg: workshop

Veerkracht is de kracht en de moed om het best mogelijke antwoord te bieden op de uitdagingen van elke dag met zorg en mildheid voor jezelf, met je waarden als kompas en in verbinding met de mensen die er voor jou toe doen.

Tijdens deze workshop gaan we op zoek naar wat impact heeft op je veerkracht en nemen je mee doorheen de verschillende thema’s van veerkracht: stilstaan & reflectie, waarden, kiezen, mildheid, zelfmeesterschap en verbinden. 
Elk thema gaan we exploreren: op welke manier speelt het specifieke thema op dit moment in jouw leven en jouw werk mee? We nodigen uit tot zelfreflectie en tot uitwisseling. 
Meer info rond veerkracht op www.stilvallengeeftveerkracht.be en in het boek “Stilstaan in beweging. Inspiratie voor meer veerkracht (Damman, Sannen & Slots, 2023)”

Docent: Caroline Damman, klinisch psychologe en gedragstherapeute, Odisee Hogeschool

9 - 12 uur: Rouw en verlies in palliatieve setting

Hoe kan een rouwproces er precies uitzien? Wat zeg je tegen iemand die geconfronteerd wordt met een (dreigend) verlies? Kan iedereen rouwzorg bieden of (wanneer) moet je hiervoor doorverwijzen naar gespecialiseerde ondersteuning?
Tijdens deze les bieden we een theoretisch kader rond verlies en rouw en geven we praktische handvatten om mensen die te maken krijgen met verlies te ondersteunen.

Docent: Annelien Tack, psychologe bij Forum Palliatieve Zorg en palliatieve thuisequipe Omega en heeft jarenlange ervaring in palliatieve zorg.

13 - 16 uur: Existentiële benadering van de patiënt en zijn omgeving

Van mens tot mens: nabij zijn in wat niet oplosbaar is. We verkennen vanuit een holistisch mensbeeld het onderscheid én de verbondenheid tussen spiritualiteit en zingeving en daaraan gekoppeld  spirituele en existentiële pijn en zorg. 

Docent: Kathleen Van Steenkiste, Huis van de Mens, Gent 

9 - 12 uur: Symptoomcontrole

Het doel van de palliatieve behandeling (symptoomcontrole) bestaat erin aan de patiënt bij wie de ziekte onomkeerbaar ongunstig verloopt en uiteindelijk tot de dood zal leiden een maximaal comfort te geven op zowel lichamelijk, psychisch als spiritueel vlak. Bij de meeste terminale patiënten veroorzaakt de evoluerende ziekte belangrijke fysische, sociale en psychische problemen die duidelijk variëren afhankelijk van het type van aandoening, het progressiepatroon van de ziekte, de beschikbare behandelingsmodaliteiten, de psyche van de patiënt, de opvang- en begeleidingsmogelijkheden, de sociale toestand enz.

Docent: Lindsay Cool, palliatief expert en docent Forum PZ

13 - 16 uur: Euthanasie en palliatieve sedatie

We starten met een korte geschiedenis van de totstandkoming van de euthanasiewet en bespreken vervolgens de grondvoorwaarden voor euthanasie, zowel bij meerderjarigen als bij minderjarigen. Ook de rol van de Federale Controle- en Evaluatiecommissie Euthanasie wordt uitgelegd, waarbij we ingaan op haar samenstelling en bevoegdheden.

Daarna bespreken we de voorwaarden die gelden voor palliatieve sedatie en het verschil met euthanasie. De technische uitvoering van palliatieve sedatie komt aan bod en we doen enkele praktische aanbevelingen.

Docent: Prof. dr. Wim Distelmans, oncoloog en professor palliatieve geneeskunde aan de VUB. Hij pionierde in België voor de erkenning van palliatieve zorg en het recht op euthanasie.

9 - 12 uur: Ethisch zorgoverleg

Ethische vragen dringen zich bijvoorbeeld op wanneer voorgestelde behandelingsopties niet stroken met de waarden of wensen van de patiënt.
Omgekeerd kunnen patiënten verwachtingen koesteren die niet stroken met de waarden van familieleden of met hoe de zorgverlener zijn taak ziet.
In deze vorming reflecteren we over onze eigen normen en waarden en bekijken we de ethische kenmerken van een zorgrelatie.
Wanneer is een ethisch zorgoverleg aangewezen en welke voorwaarden zijn hieraan verbonden?
Wat zijn verschillende methodieken voor een ethisch zorgoverleg? En hoe kies je nu de beste methodiek?
Deze vorming biedt je een aantal concrete handvatten om met ethische kwesties aan de slag te gaan in ethisch zorgoverleg.

Docent: Jan Coel, verpleegkundige en docent palliatieve zorg.

13 -16 uur: Cultuursensitieve palliatieve zorg

We leven in een maatschappij met diverse etnische en culturele achtergronden, mensen die verschillende talen spreken, eigen gebruiken en tradities hanteren en een eigen geloofsbelevenis hebben.  Dit weerspiegelt zich ook in de palliatieve zorg.

Patiënten, cliënten, zorgverleners botsen soms op verschillen. De beleving van ziekte en gezondheid, het omgaan met voorschriften en de eigen invulling ervan spelen een belangrijke rol in de fases van begeleidings- of zorgverleningsproces.

Werken met andere culturen in de zorg vraagt een denken buiten de traditionele kaders: andere verklaringsmodellen van ziekte, ander hulpzoekgedrag, anders uiten van klachten, andere verwachtingen, andere beleving van palliatieve zorg… kortom een cultuursensitieve benadering in de laatste levensfase is essentieel.

Docent: Eva Jacobs, coördinator Palliatief Netwerk Omega en deskundige cultuursensitieve zorg.

9 - 12 uur: Subcutane spuitaandrijver

De subcutane spuitaandrijver is in de palliatieve/terminale setting een vaak gebruikte manier om medicatie toe te dienen als dit oraal niet meer mogelijk is. 
We starten deze sessie met een theoretische verkenning rond de indicaties voor het gebruik van de spuitaandrijver, vaak gebruikte medicatie en de werking hiervan. Vervolgens gaan we tijdens deze sessie aan de slag met praktische oefeningen, aan de hand van casussen. 

Deze les is ontworpen voor verpleegkundigen die hun kennis en vaardigheden willen verdiepen rond de werking van de spuitaandrijver. 

Docent: Lindsay Cool, Verpleegkundige met specialisatie palliatieve zorg, Palliatief Netwerk Omga