Evidence-based voedingsrichtlijnen bij GLP-1-behandeling voor overgewicht en obesitas

Steeds meer volwassenen met overgewicht of obesitas gebruiken GLP-1-gebaseerde medicatie, zoals behandelingen met semaglutide of tirzepatide, in combinatie met leefstijlbegeleiding. Voor diëtisten brengt dit nieuwe praktijkvragen mee. De medicatie kan de voedselinname sterk verminderen en gaat geregeld samen met maag-darmklachten. Snel gewichtsverlies kan ook gepaard gaan met verlies van vetvrije massa en een verhoogd risico op een onvoldoende inname van eiwitten en andere voedingsstoffen. Tegelijk vraagt de doelgroep aandacht voor psychologisch welzijn en mogelijke eetproblematiek. Internationale consensusteksten zijn beschikbaar, maar een praktische vertaalslag naar de Vlaamse diëtistenpraktijk ontbreekt.

Het project wil klinische praktijkrichtlijnen ontwikkelen voor Vlaamse diëtisten die volwassenen begeleiden met overgewicht of obesitas en GLP-1-gebaseerde medicatie. De centrale onderzoeksvraag is welke diëtistische adviezen van toepassing zijn wanneer deze medicatie wordt gecombineerd met een leefstijlinterventie. De richtlijnen moeten wetenschappelijk betrouwbaar, klinisch toepasbaar en gemakkelijk bruikbaar zijn tijdens de dagelijkse begeleiding.

• Werkpakket 1 brengt de huidige aanpak, ondersteuningsnoden, barrières en bezorgdheden in kaart via een survey bij minstens 100 diëtisten en vier focusgroepen van telkens acht tot tien deelnemers.
• De werkveldbevraging resulteert in maximaal vijf klinische vragen, die worden gevalideerd door een multidisciplinaire expertwerkgroep.
• Werkpakket 2 beantwoordt de klinische vragen met een systematische scoping review. De betrouwbaarheid en bruikbaarheid worden beoordeeld volgens de CAPOCI-criteria voor evidence-based point-of-care-informatie.
• Werkpakket 3 vertaalt de bevindingen samen met Eetexpert en BASO naar praktijkgerichte evidence-based bronnen. Een diëtistenwerkgroep, de multidisciplinaire stuurgroep en een ervaringsdeskundige beoordelen de wetenschappelijke kwaliteit en toepasbaarheid.
• Werkpakket 4 richt zich op publicatie, vorming, kennisdeling, implementatie in het werkveld en duurzame actualisering van de materialen.

• Een stappenplan of draaiboek voor diëtisten die patiënten begeleiden tijdens GLP-1-behandeling.
• Een compacte flowchart die het stappenplan samenvat op één tot twee A4-pagina’s.
• Één of meer infofiches die de actuele wetenschappelijke kennis toegankelijk samenvatten.
• Een vormingsaanbod voor diëtisten, ontwikkeld in samenwerking met Eetexpert.
• Publicatie van de praktijkmaterialen via Eetexpert en, na validatie, mogelijk via KCE Practice.
• Een publicatie in het Tijdschrift voor Voeding en Diëtetiek, een internationaal onderzoeksartikel en een internationale scoping review.
• Presentaties op relevante congressen en publieksgerichte lezingen.

De richtlijnen geven diëtisten houvast bij een snel evoluerende behandeling en maken wetenschappelijke kennis bruikbaar op het moment van zorg. Dat kan bijdragen aan beter afgestemde voedingsadviezen, tijdige herkenning van risico’s en heldere communicatie met patiënten en andere zorgprofessionals. De tools versterken bovendien het onderwijs in Voedings- en Dieetkunde en kunnen worden gebruikt in vakken, stages en eindopdrachten. Door publicatie via professionele kennisplatformen wil het project een brede en duurzame toepassing in het Vlaamse zorglandschap bereiken.