Gebouwschil 2050
Met Gebouwschil 2050 ontwikkelen we een praktisch beslissings- en toepassingskader voor de klimaatbestendige en circulaire renovatie van bestaande Vlaamse gebouwen. Dat is nodig omdat hitte, intense neerslag, droogte en stormen gebouwen kwetsbaarder maken, terwijl renovatiekeuzes vaak nog vooral op energiegebruik zijn gericht. Via klimaat- en beleidsanalyse, lessen uit warmere Europese klimaatzones, expertvalidatie en een concrete reflectiecase selecteren we no/low-tech strategieën die meerdere risico’s tegelijk beperken. Ontdek hoe ontwerpers, bouwheren en renovatieprofessionals hiermee toekomstgerichte keuzes voor de gebouwschil kunnen maken.
No-regret strategieën voor klimaatbestendige en circulaire renovatie in Vlaanderen
Probleemstelling
Europa warmt snel op en in Vlaanderen nemen zowel hitte als wateroverlast toe. Historische ontwerpregels bieden daardoor steeds minder zekerheid. Hittegolven verhogen het risico op oververhitting en koelvraag, intense neerslag kan infiltratie en schade veroorzaken, droogte beïnvloedt bodem en vegetatie en stormen belasten daken en gevels. Tegelijk ontbreekt een compacte vertaalslag van klimaatdata en algemene principes naar concrete gebouwschilbeslissingen voor Vlaamse gebouwtypologieën met een hoge renovatienood.
Doel
Het project ontwikkelt een praktijkgericht beslissings- en toepassingskader voor klimaatadaptieve renovatie, met de gebouwschil als centrale hefboom. Het wil bestaande Vlaamse gebouwen klimaatrobuuster maken met strategieën die technisch haalbaar, circulair, onderhoudbaar en breed toepasbaar zijn. De nadruk ligt op oververhitting, waterrobuustheid en, waar relevant, droogterisico. Installatiedominante oplossingen en volledige HVAC-engineering vallen buiten de scope.
Onderzoeksvragen
- Welke no/low-tech en circulaire gebouwschilstrategieën zijn het meest kansrijk als no-regret maatregelen voor klimaatbestendige renovatie in Vlaanderen?
- Welke klimaatrisico’s zijn voor Vlaamse renovaties het meest kritisch op het niveau van gebouwschil en bouwdetails?
- Welke principes uit warmere Europese klimaatzones zijn overdraagbaar naar Vlaanderen en onder welke voorwaarden?
- Welke strategieën combineren klimaatadaptieve waarde met circulariteit, uitvoerbaarheid, onderhoud en architecturale integratie?
- Hoe kunnen die strategieën worden gecombineerd en afgewogen in renovatiescenario’s voor Vlaamse gebouwtypologieën?
- Hoe sluiten de resultaten aan bij beleid, praktijk, onderwijs, dienstverlening en vervolgprojecten?
Methode
Het project is een inhoudelijk vooronderzoek van 18 maanden en werkt als een trechter van brede analyse naar toepasbare instrumenten:
- WP1, maand 1-3: klimaatopgave en twee tot drie relevante Vlaamse gebouwtypologieën afbakenen.
- WP2, maand 2-7: no/low-tech, bioklimatische en vernaculaire principes uit warmere Europese klimaatzones screenen op overdraagbaarheid.
- WP3, maand 5-9: zes tot acht prioritaire strategieën selecteren en beoordelen met criteria zoals klimaatwinst, technische robuustheid, circulariteit en uitvoerbaarheid.
- WP4, maand 8-14: twee tot drie renovatiescenario’s en een compact afwegingskader ontwikkelen en toetsen via de VILLAB-reflectiecase.
- WP5, maand 1-18: resultaten valoriseren naar werkveld, onderwijs, dienstverlening en externe projectontwikkeling.
Verwachte output
- Een compact klimaatkader voor Vlaamse renovatie met kerncijfers, gebouwschiluitdagingen en typologiekeuze.
- Een transferkader dat principes ordent als direct toepasbaar, toepasbaar onder voorwaarden of niet aanbevolen.
- Een strategiebundel met zes tot acht fiches over prioritaire gebouwschilstrategieën.
- Een scenario- en afwegingskader met renovatiescenario’s, besliscriteria en een VILLAB-reflectie.
- Een valorisatiebundel met white paper of praktijkgids, onderwijsvertaling, dienstverleningsconcepten en een plan voor vervolgfinanciering.
- Werkveldgerichte verspreiding via workshop of studiedag en minstens één wetenschappelijke lezing of poster.
- Mogelijke diensten zoals een klimaatcheck voor de gebouwschil, no-regret renovatieadvies en GRO-light scan.
Impact en relevantie
Gebouwschil 2050 helpt versnipperde klimaat-, renovatie- en materiaalkennis om te zetten in bruikbare keuzes voor concrete projecten. De beoogde impact is beter zomercomfort, minder risico op hitte- en waterschade, meer circulariteit en onderhoudbaarheid en een hogere gebruikskwaliteit op lange termijn. Het project versterkt bovendien het onderwijs binnen Bachelor Bouw en levenslang leren, ondersteunt publieke en semipublieke bouwheren en bereidt vervolgprojecten voor.
Meer weten over Gebouwschil 2050 of interesse om mee te denken?
#Gebouwschil2050 #Klimaatadaptatie #CirculairBouwen #DuurzaamRenoveren #Zomercomfort #WaterrobuustBouwen #NoRegret