Koninkrijk der Weetgierigen
Tine Van den Broeck (ExploRatio Odisee) & Ben Verhoeven (ERLNMYR)
Koninkrijk der Weetgierigen is een filosofisch meespeeltheater dat zich richt tot 9-12-jarigen. Het heeft als doel om leerlingen kritisch te laten denken met behulp van de wetenschappelijke methode, voornamelijk het principe van falsificatie en het zoeken van tegenvoorbeelden via ‘trial and error’. Daarnaast is er een lesmap voor de leerkracht, met de bedoeling om na de voorstelling verder te filosoferen met de klas.
Het verhaal is een filookje: een sprookje dat het publiek achterlaat met een filosofische vraag, en dus zelf geen antwoord geeft op deze vraag. Wanneer is het slim om te twijfelen?
In het kasteel van de Weetgierigen zorgt de hofhouding voor de organisatie van het dagelijks leven. En dat leven van alledag leidt voortdurend tot vragen. De hofhouders zijn de beste vrienden van de prinses. Samen maken ze twijfelen tot een heerlijk spel. Niets is zo zeker dat het niet in vraag kan gesteld worden. De koning, op zijn beurt, wil graag alles weten. Hij duikt elke dag uren in boeken om te studeren. Van al die kennis maakt hij lijstjes, zodat hij alles goed kan onthouden. Hij weet nu ongeveer de helft van alles wat je kan weten, zegt hij.
Voor de koning en het volk is kennis iets dat je kan opbouwen. Hoe meer je studeert, hoe meer kennis je opdoet. Steen per steen. Vergetelheid en twijfel zijn je vijanden. Die doen je kennis verminderen. Voor de prinses en de hofhouding is kennis zoals stromend water: het verandert voortdurend. Alles wat je denkt te weten, kan je ook weer in twijfel trekken. Zo wordt je kennis nauwkeuriger, leer je erop een andere manier naar kijken of blijkt dat wat je eerst dacht te weten toch niet zo te zijn.
Deze voorstelling gaat over de wetenschappelijke methode, die in principe een beetje Prinses en een beetje Koning bevat. Enerzijds blijft wetenschap in theorie altijd een hypothese. Elke theorie moet op elk moment de potentie hebben om weerlegd worden, ook al is dat nog nooit gebeurd. Anderzijds spreekt men binnen de wetenschap toch over kennis en over ‘zekere kennis’. Wetenschappelijke kennis wordt globaal als de meest correcte kennis gezien, zeker als deze kennis de tand des tijds doorstaat. Sommige theorieën, zoals de zwaartekracht, worden als zodanig universeel en onveranderlijk beschouwd, dat we van natuurwetten spreken.
Koninkrijk der Weetgierigen vierde ondertussen zijn 100ste voorstelling. De reacties van zowel leerlingen als leerkrachten zijn bijzonder positief. Ze spreken ons na de voorstelling spontaan aan om te vertellen hoe fijn ze het vonden. Leerlingen blijven ons vragen stellen: over hoe zebra’s kunnen bestaan zonder strepen, hoe het kan dat je denkt dat je op plek A bent terwijl je eigenlijk op plek B staat, of het skelet in het decor echt is, en waarom de opgezette hamster uit de experimenteerkast er niet “dood” uitziet.
Deze voorstelling kwam tot stand met financiële steun van INNOVIRIS. Ze tourde doorheen minstens 30 Brusselse scholen en wordt nog steeds gevraagd door scholen en culturele centra in Vlaanderen en Brussel.
