Optimaal MaxiTAAL
Wil je de taal- en denkvaardigheid van kleuters versterken tijdens alledaagse klasmomenten? Dat is een dringende uitdaging, zeker in een context waarin steeds meer kinderen meertalig opgroeien en niet allemaal met dezelfde taalbasis aan het lager onderwijs beginnen. Onderzoek toont aan dat mondelinge taalvaardigheid een belangrijke voorspeller is van schoolsucces. Binnen het project Optimaal MaxiTAAL onderzochten we in 22 Vlaamse en Brusselse tweede en derde kleuterklassen hoe leerkrachten taalontwikkelende interactievaardigheden inzetten tijdens zowel onderwijsactiviteiten als andere momenten van de schooldag. De resultaten tonen aan dat er nog groeikansen zijn in de effectieve onderwijstijd en de kwaliteit van interacties. Op basis van deze inzichten ontwikkelden we enkele hulpmiddelen die leerkrachten ondersteunen om taal- en denkstimulerende interacties doelgericht in te zetten, zodat kleuters meer kansen krijgen om te spreken, redeneren en leren, en zo sterker starten aan hun verdere schoolloopbaan.
under construction
Waarom Optimaal MaxiTAAL?
Kleuters leren voortdurend, maar niet alle momenten in de schooldag worden even krachtig benut. Onderzoek toont aan dat effectieve onderwijstijd en kwaliteitsvolle interacties een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van taal- en denkvaardigheden. Tegelijk blijken routines, overgangsmomenten en vertrouwde klaspraktijken vaak kansen te missen om kinderen actief te laten nadenken, praten en redeneren. Vanuit dit spanningsveld ontwikkelde Odisee het project Maximaal Megataal. Op basis van onderzoek in 22 Vlaamse en Brusselse kleuterklassen werd nagegaan hoeveel tijd naar onderwijsactiviteiten gaat en hoe sterk de interactiekwaliteit van kleuteronderwijzers is. De inzichten werden vertaald naar een toegankelijk handboek, een website en de taal-denkhand. Dit praktische instrument bundelt belangrijke interactievaardigheden zoals focussen, betekenis geven, uitbreiden, hoge verwachtingen hanteren en bekwaam maken. Via voorbeelden, observatieformulieren en videomateriaal leren professionals deze vaardigheden doelgericht inzetten.
Wil je zelf aan de slag met krachtigere taal- en denkstimulering in de kleuterklas? Dan bieden het handboek, de online materialen en de observatie-instrumenten een praktische start. Je kunt individuele vaardigheden oefenen, collega's observeren of samen reflecteren op klasinteracties. Ook vorming en coaching kunnen scholen ondersteunen bij een duurzame implementatie. Door bewust te investeren in interactiekwaliteit creëren scholen meer kansen voor rijke gesprekken, hogere denkvaardigheden en actieve betrokkenheid van kleuters. Zo draagt Maximaal Megataal niet alleen bij aan sterkere onderwijspraktijken, maar ook aan de ontwikkeling van kinderen die met meer taal, meer zelfvertrouwen en meer denkvermogen aan hun verdere schoolloopbaan beginnen.
