Snuffelkompas voor de inzet van zoekhonden

Zoekhonden kunnen veel meer dan drugs of explosieven opsporen. Steeds vaker zetten we ze in voor verrassende en innovatieve projecten: van het vinden van zeldzame dieren tot het opsporen van invasieve soorten. De mogelijkheden blijken eindeloos en groeien elke dag.

We ontwikkelen een evidence-based protocol om te beoordelen of innovatieve zoektoepassingen met honden haalbaar én zinvol zijn. Omdat er veel onbekende factoren meespelen, is het vandaag vaak lastig om hun inzetbaarheid goed in te schatten. Daarom combineren we literatuuronderzoek, praktijkcases en internationale expertise tot een heldere checklist die onderzoekers én het werkveld houvast biedt. Zo brengen we wetenschap en praktijk samen en werken we aan betrouwbare zoekhonden die klaarstaan voor de ecologische uitdagingen van morgen.

okt '25 / okt '27

Odisee, cluster (bio-)technologie

Haalbaarheidsprotocol bij de innovatieve inzet van zoekhonden in het werkveld

Bij Agro-Bio zetten we al jaren speciaal getrainde zoekhonden in. Mensen vragen ons vaak: “Kunnen honden ook dit of dat opsporen, en is dat nuttig?” Het antwoord is niet altijd simpel. Honden vinden al jarenlang drugs of explosieven, maar tegenwoordig zetten we ze steeds vaker in voor innovatieve toepassingen. Denk aan ecologische projecten, zoals het opsporen van diersoorten, planten of zelfs schimmels. Juist daar spelen veel onbekende factoren mee, waardoor het werk ingewikkeld is en we vooraf niet altijd zeker weten of een opdracht haalbaar is.

De interesse in zoekhonden groeit snel. Steeds meer organisaties kloppen bij ons aan met vragen en samenwerkingsvoorstellen rond nieuwe toepassingen. Tijdens eerdere netwerkdagen met Odisee brachten we overheden, onderzoekers, bedrijven en hondentrainers samen. Dat leidde tot heel concrete projecten: van het opsporen van vliegende herten en otters tot het vinden van nesten van bedreigde rode bosmieren, en zelfs het detecteren van invasieve soorten zoals platwormen in serres en rivierkreeften. Zo wordt duidelijk hoe breed en veelzijdig dit werkveld is.

Vandaag beantwoorden we zulke vragen door literatuuronderzoek te combineren met veldbezoeken, observaties en testmomenten met hondenteams. Omdat de instroom van nieuwe cases blijft groeien, ontwikkelen we een haalbaarheidsprotocol: een praktische checklist waarmee we snel en onderbouwd kunnen inschatten of honden voor een bepaald detectiedoel inzetbaar zijn.

We toetsen het haalbaarheidsprotocol af op inhoud en nut in het werkveld. Daarbij laten we internationale experts uit ecologische organisaties en detectietraining meelezen en feedback geven. Daarnaast voorzien we een helder stappenplan voor try-outs. Zo kan een specifiek geselecteerd hondenteam in de praktijk testen of een doel haalbaar is, nadat de theoretische afwegingen zijn gemaakt. Ook werken we richtlijnen uit om de repliceerbaarheid door andere honden beter te kunnen inschatten, zoals eigenschappen van de hond en het trainingsniveau.

zoekhonden – haalbaarheidsprotocol – innovatieve doelen - ecologische detectie - praktijkgericht onderzoek - Agro- en Biotechnologie – invasieve soorten

Check zeker ook onze studie naar de inzet van zoekhonden voor de detectie van everzwijnkadavers. Dit onderzoek is bijzonder actueel, want Afrikaanse varkenspest (AVP) rukt op in Europa en vormt een ernstige bedreiging voor de varkenssector.