Start 2 Build Circular
Project met de steun van het Agentschap Innoveren & Ondernemen van de Vlaamse overheid
Start 2 Build Circular: Bouwen voor een Duurzame Toekomst
De energietransitie van energieverslindende naar energiezuinige gebouwen op vlak van koelen en verwarmen is volop ingezet. Het is verheugend te constateren dat architecten, studiebureaus en aannemers deze principes succesvol in de praktijk brengen, waardoor de transitie tastbaar wordt en impact reëel.
Vandaag staan we voor een nieuwe uitdaging: het minimaliseren van de energie die nodig is voor het winnen, produceren, verplaatsen, verwerken, beheren en mogelijk slopen van bouwmaterialen. Hier komt 'circulair bouwen' om de hoek kijken.
De term 'circulair bouwen' omvat een reeks ontwerpprincipes en bouwoplossingen, die de afgelopen jaren zijn ontstaan na fundamenteel onderzoek. Echter, net als bij duurzame transitie, komt de ware impact van circulaire oplossingen pas tot uiting wanneer ze correct worden toegepast in de praktijk.
De transitie naar een meer circulaire bouwsector vereist meer dan beleidsambities en theoretische principes. In de dagelijkse ontwerp- en uitvoeringspraktijk staan circulaire keuzes vaak onder druk door onzekerheid over prestaties, kosten, aansprakelijkheid en toepasbaarheid. Het onderzoeksproject circulairebouwknopen.be vertrok vanuit deze spanningsvelden en sloeg een brug tussen circulaire ambities en de realiteit van het bouwproces. Het project had als doel circulaire bouwpraktijken te versterken door toepasbare, onderbouwde en vergelijkbare kennis te delen met het werkveld.
Concreet werden in dit project circulaire bouwmethodes met een hoog demontagepotentieel systematisch vergeleken met gekende, lineaire alternatieven. Deze vergelijking gebeurde op het vlak van milieu-impact (LCA), financiële aspecten en procesmatige eigenschappen zoals losmaakbaarheid, telkens over de verschillende levensfasen van een specifieke opbouw. Dit resulteerde in hands-on output in de vorm van 49 analyseerbare en onderling vergelijkbare opbouwen. Op die manier wordt de bouwsector in staat gesteld om op een onderbouwde en consistente manier met circulaire materialen en losmaakbare verbindingen aan de slag te gaan. De opgebouwde kennis werd ontsloten via een website circulairebouwdetails.be, met als kernfunctionaliteit een database waarin geanalyseerde opbouwen kunnen worden vergeleken en bestudeerd over hun volledige levenscyclus.
Aan het einde van het project kan worden vastgesteld dat circulairebouwknopen.be erin slaagde om complexe thema’s zoals levenscyclusanalyse, losmaakbaarheid en kostenstructuren te vertalen naar een toegankelijke en praktijkgerichte kennisomgeving. De combinatie van technische onderbouwing, visuele ondersteuning en continue betrokkenheid van het werkveld resulteerde in een platform dat door de sector als relevant en bruikbaar wordt ervaren. Door expliciet in te zetten op vergelijkbaarheid en transparantie draagt het project bij aan het verminderen van onzekerheid en risico-aversie rond circulair bouwen.
Circulaire bouwdetails
Het project toont aan dat circulaire bouwprincipes niet losstaan van de dagelijkse ontwerp- en uitvoeringspraktijk, maar net versterkt kunnen worden door ze te verankeren in concrete details en onderbouwde keuzes. Door opbouwen centraal te stellen als analysekader werd een brug geslagen tussen abstracte duurzaamheidsdoelstellingen en de realiteit van de werf. Op die manier levert circulairebouwdetails.be niet alleen kennis, maar ook een methodiek die verdere ontwikkeling en opschaling mogelijk maakt.
Partners
Samen met onze projectpartner VUB Architectural Engineering, met Waldo Galle en Jeroen Poppe in de hoofdrol, en diverse stakeholders in de bouwsector ontwikkelden we het platform Circulaire bouwdetails.
Maak kennis met de onderzoekers
Wil je meer weten over dit project?
Mee bouwen aan een circulaire toekomst?
Als dit project voor jou waardevol klinkt, nodigen we je uit om het van dichtbij te volgen. Deel je vragen, formuleer voorstellen en krijg gratis toegang tot een netwerk van enthousiaste pioniers. Wil je graag je steentje bijdragen? Samen bouwen we aan een duurzame toekomst!