Taalactief in de stille periode
We ontwikkelen een digitale toolkit en professionalisering die kleuterleerkrachten helpt met jonge startende meertaalleerders (2,5 – 4 jaar) taalactief te maken tijdens en net na de ‘stille’ periode.
Dat is nodig omdat deze kinderen vaak te weinig communicatieve interacties en gerichte taalsteun krijgen, terwijl de stille periode géén stille ontwikkeling is. Via ontwerponderzoek (nodenanalyse, literatuurstudie en try-outs met scholen in Aalst en Geraardsbergen) bouwen we een leerlijn met tussendoelen, voorbeeldmateriaal, monitoring en tools voor oudercommunicatie. Lees verder en ontdek hoe jij kunt meewerken, materialen kunt uitproberen of als school kunt aansluiten.
Kleuters taalactief vanaf dag 1
Probleemstelling
Steeds meer jonge kinderen starten op school zonder kennis van het Nederlands. Voor deze kinderen – jonge startende meertaalleerders (JSM’s) tussen 2,5 en 4 jaar – is de eerste schoolperiode vaak extra uitdagend. Ze spreken weinig of geen Nederlands, waardoor dit de zogenaamde stille periode wordt genoemd. Toch is hun taalontwikkeling volop aan de gang en hebben ze juist nood aan rijke interacties. In de praktijk krijgen deze kinderen vaak minder kansen om te communiceren, wat frustrerend is voor zowel de kinderen als de leerkrachten.
Doel van het project
Met Taalactief tijdens de stille periode willen we kleuterleerkrachten en kinderverzorgers beter ondersteunen in de begeleiding van JSM’s. We ontwikkelen een digitale toolkit met een duidelijke leerlijn en tussendoelen voor de eerste vijf maanden in de peuter- of eerste kleuterklas. Zo bieden we leerkrachten houvast om doelgericht aan taalontwikkeling te werken, de vooruitgang van kinderen te monitoren en positief te communiceren met ouders. Tegelijk versterken we een positieve kijk op meertaligheid bij leerkrachten én gezinnen.
Methode
Ons project combineert literatuuronderzoek met een nodenanalyse in zes projectscholen in Aalst en Geraardsbergen. Op basis daarvan ontwerpen we een toolkit die we samen met expert-leerkrachten en scholen uittesten en verfijnen. Dit ontwerponderzoek verloopt in verschillende cycli:
- Literatuurstudie: wat werkt volgens internationaal onderzoek?
- Nodenanalyse: waar hebben Vlaamse leerkrachten en kinderen behoefte aan?
- Ontwerp en try-outs: ontwikkeling en uitproberen van de toolkit in de klaspraktijk.
- Herwerking en professionalisering: duurzame implementatie via opleidingen, train-the-trainer en een online platform.
Verwachte output
- Digitale toolkit: met leerlijn, tussendoelen, inspiratiefiches, voorbeelden, demofilmpjes, monitoringinstrumenten en materialen voor communicatie met ouders.
- Professionaliseringstraject: praktijkgerichte vorming die leerkrachten helpt de toolkit efficiënt te gebruiken.
- Online platform: met voorbeelden, materialen en filmpjes, ook bruikbaar na afloop van het project.
- Onderzoeksartikels en praktijkpublicaties: zodat inzichten zowel wetenschappelijk als in de klaspraktijk hun weg vinden.
#kleuteronderwijs #stilleperiode #peuters #kleuters #taalkrachtigonderwijs #taalonderwijs #meertaligheid
Toekomstige praktijkresultaten en materialen: online toolkit verwacht 2027
Projectteam
Dr. Helena Taelman – Promotor (Odisee Hogeschool, campus Aalst)
Dr. Esther Gheyssens – Co-promotor (Odisee Hogeschool, campus Aalst)
