Waar is Waarheid?
Tine Van den Broeck (ExploRatio Odisee) & Ben Verhoeven (ERLNMYR)
‘Waar is Waarheid’ is de tweede theatervoorstelling gemaakt door Tine Van den Broeck van ExploRatio, samen met Ben Verhoeven (ERLNMYR). Net als bij Koninkrijk der Weetgierigen, is het een filosofisch meespeeltheater, waarbij kinderen uit het publiek de hoofdrollen spelen.
Waarheid is vermist en er wordt een detective aangesteld om de zaak op te lossen. Is Waarheid vermoord, ontvoerd, verongelukt of zelf vertrokken? Het wordt een absurde whodunnit in de sfeer van Hercule Poirot.
De zoektocht loopt hobbelig. Er duiken talloze figuren op die beweren Waarheid nog gezien hebben, te weten hoe hem te vinden of zelfs Waarheid te zijn. Of die ene uitvinder die een machine ontwierp om Waarheid te vinden. Als hij in de buurt is, knipt die op groen, als hij ver is op rood. Of was het andersom? Er is ook een wassalon voor meningen. Hier kan je van je overtuigingen kraaknette feiten laten maken. De uitbater heeft ondertussen al drie nieuwe filialen geopend. Gaandeweg groeit de twijfel: bestaat Waarheid wel? En willen we die eigenlijk wel zoeken?
De voorstelling bevindt zich op het snijpunt van wetenschappen en mediawijsheid. Ze speelt in op de maatschappelijke uitdaging van nepnieuws, deepfakes en influencers met pseudowetenschappelijke claims en wil kinderen weerbaarder maken om met deze misleidende informatie om te gaan. We doen dit door hen kennis te laten maken met wetenschap als methode: niet als bron van absolute waarheid, maar als een manier van denken die gebouwd is op controleerbaarheid, toetsing en zelfkritiek.
‘Waar is Waarheid’ werd bekroond door de Berrie-Heesenprijs van het Centrum voor Kinderfilosofie in Nederland, zowel door de vakjury als de kinderjury.
De voorstelling wordt gemaakt met steun van INNOVIRIS en gaat in het najaar van 2026 in première.
Jullie maken van de kinderen detectives, zoekers naar waarheid, en dit is vergelijkbaar met de kern van filosofie. Het conceptplan staat bol van de goede vondsten. We krijgen meteen zin om naar deze voorstelling te gaan - het is interactief, vernieuwend, actueel en sterk filosofisch.
Het juryverslag
“Kinderen weerbaar maken tegen nepnieuws, kritisch zijn op deepfake informatie zijn actuele onderwerpen. Ook het kweken van nieuwsgierigheid is een belangrijk educatief streven. Jullie maken van de kinderen detectives, zoekers naar waarheid, en dit is vergelijkbaar met de kern van filosofie.
We weten van jullie track record dat jullie goed in staat zijn om met het krachtige medium theater kinderen echt bij het onderwerp te betrekken.
Het is heel fraai om zelfs, van alle filosofische gebieden, een kentheoretisch onderwerp op deze manier interactief met het publiek te behandelen.
We vragen ons af of er weer een lesmap komt om op school over de materie verder te praten, maar vermoeden van wel. Ook bied je workshops aan om te filosoferen in de klas naar aanleiding van het thema. Heel goed!
Uit het ingeleverde projectplan, blijft bij de jury de kernzin hangen ‘dat jullie aandacht geven aan de emotie van het publiek, waaróm je precies zou willen dat iets waar is.’
Dat vinden wij een unieke, leuke en slimme insteek, want we vermoeden dat hierdoor het theoretische (misschien abstracte) verhaal beter zal beklijven. Het conceptplan staat bol van de goede vondsten, zoals de ‘wassalon voor meningen. Van vlekkerige opinie naar kraaknet bewijs’. Net zo scherp is: ‘de lamp voor waarheid’: Het licht dat op rood springt bij de waarheid en op groen bij geen waarheid, of was het nou andersom? Heel grappig. We zien al veel humor en hebben zin om de voorstelling te zien. Ook de insteek van ‘waar is de waarheid?’ vanuit een detective, vinden we geniaal.
We krijgen meteen zin om naar deze voorstelling te gaan en denken dat het zowel interactief is met het publiek, als vernieuwend, actueel, sterk filosofisch is, en uitnodigt voor nieuwe doelgroepen (de klassen die komen kijken) om kennis te maken met het filosofisch denken en gesprek.”