Odisee en Erasmushogeschool vieren 25-jarig bestaan van bachelor Sociaal Werk voor volwassenen
Dit jaar blaast het volwassenentraject van de bachelor Sociaal Werk, een gezamenlijke opleiding van Odisee-hogeschool en Erasmushogeschool Brussel, 25 kaarsjes uit. Voor de gelegenheid kwamen (oud-)docenten en studenten samen om het jubileum te vieren en herinneringen op te halen. Een feestelijk moment, maar ook een gelegenheid om stil te staan bij het groeiende maatschappelijke belang van sociaal werkers in onze hoofdstad.
Centraal bij het jubileum staat de waardering voor én noodzaak van het beroep. “In een grootstedelijke context als Brussel spelen sociaal werkers een cruciale rol”, zegt Steven Gibens, opleidingshoofd Sociaal Werk bij Odisee-hogeschool. “Ze staan dagelijks naast mensen in kwetsbare situaties en leggen verbindingen tussen burgers, organisaties en beleid. In tijden van toenemende ongelijkheid, migratie, woonnood en mentale kwetsbaarheid blijft sociaal werk een onmisbare schakel in onze stad”, aldus Gibens.
“Sociaal werk is vandaag meer nodig dan ooit”, vult opleidingshoofd Dennis Marcelis van Erasmushogeschool aan. “De vragen worden complexer, de noden groter. Net daardoor wordt het belang van ons beroep scherper zichtbaar. Beleidsmaatregelen die bijvoorbeeld besparen op sociale voorzieningen of strengere toelatingscriteria hanteren, zorgen ervoor dat kwetsbare groepen minder steun krijgen. Dat leidt tot meer hulpvragen, wachtlijsten en druk op sociale diensten", duidt Marcelis.
Die maatschappelijke uitdagingen maken het belang van sterke opleidingen sociaal werk des te duidelijker. Via een graduaat en bachelor voor jongeren, elk vanuit de eigen hogeschool, en via het gezamenlijke volwassenentraject bieden hogeschool Odisee en de Erasmushogeschool verschillende instapwegen naar het beroep. In 2023 werd maatschappelijk werker nog erkend als een knelpuntberoep. "Ze werken onder hoge druk, maar spelen tegelijk een sleutelrol in sociale rechten waarmaken en samenleven versterken", aldus Steven Gibens.
Op zoek naar betekenis
Al 25 jaar biedt het volwassenentraject mensen de kans om een diploma te behalen of zich om te scholen, op maat van hun werk- of gezinssituatie. Opvallend: 77 procent van de afgestudeerden in de afgelopen 10 jaar behaalde voordien nog geen diploma in het hoger onderwijs. "Dat cijfer onderstreept de maatschappelijke impact van de opleiding: we bereiken ook mensen voor wie hoger onderwijs anders vaak buiten bereik blijft", aldus Gibens.
Zo ook alumna Yelena Bolgarina, die jong mama werd en haar secundair onderwijs niet meteen afwerkte. “Ik deed allerlei jobs, maar was onbewust op zoek naar mezelf en naar werk met betekenis”, vertelt ze. “De klik kwam toen ik ging schoonmaken bij een maatschappelijk werkster van het OCMW. Ze vertelde over haar job en ik wist meteen: dát wil ik ook.”
Via de Examencommissie behaalde Yelena alsnog haar diploma secundair onderwijs. Ze startte in het werkstudententraject Sociaal Werk, studeerde af in 2022 en is vandaag coördinator bij Familiehulp vzw.
Onderbenut talent
In 2001 zag het volwassenentraject het licht onder de naam Bijzondere Leerroute voor Maatschappelijk Assistent, mee gedragen door het Centrum voor Sociale Stadsontwikkeling Brussel (CESSO), met middelen uit het Stedenfonds en financiële steun van de Vlaamse Gemeenschapscommissie. Het opzet was helder: mensen die al actief waren in het sociaal werk de kans geven een diploma te behalen, zodat hun arbeidskansen en doorgroeimogelijkheden toenamen.
“In Brussel waren heel wat mensen actief in het sociaal werkveld van wie talent en capaciteiten onderbenut bleven. Vaak ging het om mensen met een migratieachtergrond, voornamelijk vrouwen. Zij deden het werk, maar kregen niet de erkenning of beloning die paste bij hun inzet”, vertelt voormalig opleidingshoofd Steven Degraeve.
Doorheen de jaren groeide dit traject uit tot de huidige Bachelor Sociaal Werk voor Volwassenen (BSV), een warme samenwerking tussen Odisee-hogeschool en de Erasmushogeschool Brussel. Volgens Steven Gibens is die samenwerking een grote sterkte: “Vanuit twee hogescholen bouwen we samen aan een opleiding met een eigen dynamiek. Het is geen compromis, maar een gedeeld project met veel vertrouwen en wederzijds respect.”
Blik op de toekomst
De jubileumviering in De Markten biedt ruimte voor ontmoeting, reflectie en vooruitkijken. Bezoekers kunnen bijdragen aan een memory book, waarin herinneringen uit 25 jaar BSV worden verzameld, en aan een toekomstboom, waarop deelnemers hun visie op de toekomst van het sociaal werk neerschrijven.
Ook de opleiding blikt vooruit: “De toekomst van sociaal werk vraagt nabijheid, solidariteit en een sterke verankering in de praktijk. Als opleiding willen we sociaal werkers blijven opleiden die kritisch durven kijken, nabij blijven bij mensen en tegelijk hun professionele eigenheid bewaken in een steeds complexere samenleving”, vertelt Marcelis.