Postgraduaat Palliatieve zorg
Palliatieve zorg betekent een intense zorg voor mensen in een onomkeerbaar stadium van hun ziekte. In de opleiding Palliatieve zorg ontdek je het belang om als zorgverlener te kunnen bijdragen aan het comfort en de levenskwaliteit van een zorgvrager en zijn naasten in deze laatste levensfase.
In het postgraduaat Palliatieve Zorg verwerf je de nodige inzichten en vaardigheden voor een vraaggestuurd en persoonsgericht palliatief zorgconcept. Dit gebeurt altijd met respect voor levensbeschouwingen, tradities of geloofsvisie en steeds vertrekkend vanuit de rechten van de patiënt.
OPGELET! Het postgraduaat palliatieve zorg bestaat uit een basismodule en een specialisatiemodule. Dit academiejaar richten we enkel de basismodule in.
De specialisatiemodule wordt opnieuw ingericht in academiejaar 2027-2028.
De basismodule gaat van start op donderdag 24 september 2026! Schrijf je nog snel in!
Iets voor jou?
De opleiding richt zich tot alle beroepsgroepen in de gezondheidszorg. We willen je als zorgverlener bekwamen om zorg aan te bieden op maat voor alle patiënten. Een persoon prefereert een zorg in de lijn van zijn/haar visie op het leven, op ziekte, pijn en mogelijk nakend levenseinde. Het aannemen van een cultuursensitieve houding in de relatie met de zorgvrager is dan ook heel belangrijk. Je kan je inschrijven voor het postgraduaat als je een bachelor- of masterdiploma hebt binnen de zorgverlening. Ook als ASBO, 4de graad of HBO5-verpleegkundige kan je toegelaten worden, als je voldoende gemotiveerd bent. Je ontvangt dan een getuigschrift permanente vorming.
Programma
Het volledig postgraduaat Palliatieve Zorg telt 20 studiepunten (20 SP) en omvat twee modules.
1. Basismodule Palliatief referent (6 SP) (academiejaar 2026-2027)
2. Specialisatiemodule Palliatief deskundige (14 SP) (academiejaar 2027-2028))
Dit postgraduaat is een samenwerking tussen Odisee Hogeschool, Erasmushogeschool en Palliatief Netwerk Omega.
Bijzondere beroepsbekwaamheid (BBK)
Behaal je je getuigschrift, dan kan je de bijzondere beroepsbekwaamheid ‘Verpleegkundige met een bijzondere deskundigheid in de palliatieve zorg’ aanvragen (afhankelijk van de setting waarin je werkt).
Inschrijven
Je kan inschrijven voor het volledig postgraduaat of voor elk van de modules afzonderlijk. Het getuigschrift van de basismodule is startvoorwaarde om in te schrijven voor de specialisatiemodule.
Aanpak
De opleiding is sterk wetenschappelijk onderbouwd, zeer praktijkgericht en zet vooral in op interactief werken en casuïstiek. Er is veel aandacht voor individuele leervragen en per lesonderdeel worden praktijkgerichte casussen (vanuit medische, ethische, spirituele, psychologische … invalshoek) geïntegreerd.
Basismodule palliatief referent - 6 SP
In acht volledige lesdagen maken we je wegwijs in de relevante wetgeving en in de (verdere) uitbouw van de visie en structuur van palliatieve zorg in de eigen organisatie. We bieden inzicht in symptomen en een praktische aanpak in functie van symptoombestrijding en comfortzorg.
De psychosociale, emotionele en spirituele impact op de palliatieve patiënt is enorm groot, hoe ga je daar op gepaste wijze mee om?
Gepaste communicatie en bespreekbaar maken en begeleiden van voorafgaande zorgplanning komen uitgebreid aan bod in deze module. Dit zowel met de zorgvrager als met de familie.
We belichten ook procedures voor palliatieve sedatie en euthanasie en het onderscheid tussen beide.
Tot slot hebben we ook ruim aandacht voor jou als zorgverlener. Hoe ga jij om met emoties, angsten, rouwen en hoe hou je jezelf staande zowel professioneel als persoonlijk?
Van jou als cursist verwachten we een actieve inbreng aan de hand van casussen uit je eigen dagdagelijkse praktijk en ervaringen.
Specialisatiemodule palliatief deskundige - 14 SP
De specialisatiemodule is verder opgesplitst in volgende 4 opleidingsonderdelen:
1. Pathologie en verpleegkundige zorg – 4 SP
Fysiopathologie en verpleegkundige aandachtspunten bij specifieke problemen komen hier aan bod: ademhaling, urologische en gynaecologische problemen, vocht en voeding, leverstoornissen,…
2. Ethiek, spiritualiteit en veerkracht – 4 SP
We gaan dieper in op beslissingen bij het levenseinde, ethische reflecties en deontologie, spiritualiteit van de zorgverlener, levensmoeheid, medisch-psychosociale benadering van het lijden van de verzorgende, veerkracht verhogen, aromazorg…
3. Communicatie in de palliatieve zorg – 3 SP
Je verwerft theoretische inzichten in het communicatieproces en krijgt training in gespreksvaardigheden.
4. Integratie – 3 SP
In functie van de integratieopdracht leer je gebruik maken van wetenschappelijk literatuur en bespreken en analyseren van casussen.
Nood aan een korte bijscholing? Dan zijn de thematische studiedagen misschien iets voor jou!
Studiedag 1: 'Beslissingen bij het levenseinde' en 'Psychosociale benadering van de patiënt en zijn omgeving'
Datum: 1 oktober 2026 - Odisee, campus Brussel
Programma:
9 - 12 uur: Beslissingen bij het levenseinde
Als je ongeneeslijk ziek bent, moet je als patiënt vaak een aantal moeilijke en delicate keuzes maken. Maar je staat niet alleen! Jij en je naasten kunnen je mogelijkheden open bespreken met je (huis)arts en andere zorgverleners.
Docent: Inge de Hertogh, coördinator Netwerking Forum Palliatieve Zorg
13 - 16 uur: Psychosociale benadering van de patiënt en zijn omgeving
Het Oncologisch Centrum wil de psychosociale noden die kanker teweegbrengt, helpen opvangen en verlichten. Zij begeleiden ook familie van patiënten die hier in behandeling zijn en nabestaanden van overleden patiënten. Zodra er psychologische begeleiding is opgestart, proberen zij ervoor te zorgen dat de patiënt in het verdere traject altijd bij dezelfde psycholoog terecht kan. Dat laat toe om een vertrouwensband op te bouwen en te groeien in het contact met elkaar.’
Docent: Eveline Clemmen, oncopsychologe UZ Brussel
Studiedag 2: 'Pijn en pijnbestrijding' en 'Zelfzorg en teamzorg'
Datum: 8 oktober 2026 - Odisee, campus Brussel
Programma:
9 - 12 uur: Pijn en pijnbestrijding in de palliatieve zorg
Pijn is het meest gevreesde symptoom dat de levenskwaliteit in gedrang brengt. Pijn is wat de patiënt zegt dat het is, waar het is en wanneer het is. We gaan op de fysiologie van pijn, pijnobservatie, meetinstrumenten en diverse behandelvormen.
Docent: Lindsay Cool, Forum palliatieve zorg
13 - 16 uur: Zelfzorg en teamzorg in de palliatieve zorg: workshop
Veerkracht is de kracht en de moed om het best mogelijke antwoord te bieden op de uitdagingen van elke dag met zorg en mildheid voor jezelf, met je waarden als kompas en in verbinding met de mensen die er voor jou toe doen.
Tijdens deze workshop gaan we op zoek naar wat impact heeft op je veerkracht en nemen je mee doorheen de verschillende thema’s van veerkracht: stilstaan & reflectie, waarden, kiezen, mildheid, zelfmeesterschap en verbinden.
Elk thema gaan we exploreren: op welke manier speelt het specifieke thema op dit moment in jouw leven en jouw werk mee? We nodigen uit tot zelfreflectie en tot uitwisseling.
Meer info rond veerkracht op www.stilvallengeeftveerkracht.be en in het boek “Stilstaan in beweging. Inspiratie voor meer veerkracht (Damman, Sannen & Slots, 2023)”
Docent: Caroline Damman, klinisch psychologe en gedragstherapeute, Odisee Hogeschool
Studiedag 3: 'Rouw en verlies in de palliatieve zorg' en 'Existentiële benadering van de patiënt en zijn omgeving'
Datum: 22 oktober 2026 - Odisee, campus Brussel
9 - 12 uur: Rouw en verlies in palliatieve setting
Hoe kan een rouwproces er precies uitzien? Wat zeg je tegen iemand die geconfronteerd wordt met een (dreigend) verlies? Kan iedereen rouwzorg bieden of (wanneer) moet je hiervoor doorverwijzen naar gespecialiseerde ondersteuning?
Tijdens deze les bieden we een theoretisch kader rond verlies en rouw en geven we praktische handvatten om mensen die te maken krijgen met verlies te ondersteunen.
Docent: Annelien Tack, psychologe bij Forum Palliatieve Zorg en palliatieve thuisequipe Omega en heeft jarenlange ervaring in palliatieve zorg.
13 - 16 uur: Existentiële benadering van de patiënt en zijn omgeving
Van mens tot mens: nabij zijn in wat niet oplosbaar is. We verkennen vanuit een holistisch mensbeeld het onderscheid én de verbondenheid tussen spiritualiteit en zingeving en daaraan gekoppeld spirituele en existentiële pijn en zorg.
Docent: Kathleen Van Steenkiste, Huis van de Mens, Gent
Studiedag 4: 'Symptoomcontrole' en 'Euthanasie en palliatieve sedatie'
Datum: 29 oktober 2026 - Odisee campus Brussel
Programma
9 - 12 uur: Symptoomcontrole
Het doel van de palliatieve behandeling (symptoomcontrole) bestaat erin aan de patiënt bij wie de ziekte onomkeerbaar ongunstig verloopt en uiteindelijk tot de dood zal leiden een maximaal comfort te geven op zowel lichamelijk, psychisch als spiritueel vlak. Bij de meeste terminale patiënten veroorzaakt de evoluerende ziekte belangrijke fysische, sociale en psychische problemen die duidelijk variëren afhankelijk van het type van aandoening, het progressiepatroon van de ziekte, de beschikbare behandelingsmodaliteiten, de psyche van de patiënt, de opvang- en begeleidingsmogelijkheden, de sociale toestand enz.
Docent: Lindsay Cool, palliatief expert en docent Forum PZ
13 - 16 uur: Euthanasie en palliatieve sedatie
We starten met een korte geschiedenis van de totstandkoming van de euthanasiewet en bespreken vervolgens de grondvoorwaarden voor euthanasie, zowel bij meerderjarigen als bij minderjarigen. Ook de rol van de Federale Controle- en Evaluatiecommissie Euthanasie wordt uitgelegd, waarbij we ingaan op haar samenstelling en bevoegdheden.
Daarna bespreken we de voorwaarden die gelden voor palliatieve sedatie en het verschil met euthanasie. De technische uitvoering van palliatieve sedatie komt aan bod en we doen enkele praktische aanbevelingen.
Docent: Prof. dr. Wim Distelmans, oncoloog en professor palliatieve geneeskunde aan de VUB. Hij pionierde in België voor de erkenning van palliatieve zorg en het recht op euthanasie.
Studiedag 5: 'Ethisch zorgoverleg' en 'Cultuursensitieve palliatieve zorg'
Datum: 12 november 2026 - Odisee campus Brussel
Programma:
9 - 12 uur: Ethisch zorgoverleg
Ethische vragen dringen zich bijvoorbeeld op wanneer voorgestelde behandelingsopties niet stroken met de waarden of wensen van de patiënt.
Omgekeerd kunnen patiënten verwachtingen koesteren die niet stroken met de waarden van familieleden of met hoe de zorgverlener zijn taak ziet.
In deze vorming reflecteren we over onze eigen normen en waarden en bekijken we de ethische kenmerken van een zorgrelatie.
Wanneer is een ethisch zorgoverleg aangewezen en welke voorwaarden zijn hieraan verbonden?
Wat zijn verschillende methodieken voor een ethisch zorgoverleg? En hoe kies je nu de beste methodiek?
Deze vorming biedt je een aantal concrete handvatten om met ethische kwesties aan de slag te gaan in ethisch zorgoverleg.
Docent: Jan Coel, verpleegkundige en docent palliatieve zorg.
13 -16 uur: Cultuursensitieve palliatieve zorg
We leven in een maatschappij met diverse etnische en culturele achtergronden, mensen die verschillende talen spreken, eigen gebruiken en tradities hanteren en een eigen geloofsbelevenis hebben. Dit weerspiegelt zich ook in de palliatieve zorg.
Patiënten, cliënten, zorgverleners botsen soms op verschillen. De beleving van ziekte en gezondheid, het omgaan met voorschriften en de eigen invulling ervan spelen een belangrijke rol in de fases van begeleidings- of zorgverleningsproces.
Werken met andere culturen in de zorg vraagt een denken buiten de traditionele kaders: andere verklaringsmodellen van ziekte, ander hulpzoekgedrag, anders uiten van klachten, andere verwachtingen, andere beleving van palliatieve zorg… kortom een cultuursensitieve benadering in de laatste levensfase is essentieel.
Docent: Eva Jacobs, coördinator Palliatief Netwerk Omega en deskundige cultuursensitieve zorg.
Studiedag 6: Subcutane spuitaandrijver
Datum: 19 november 2026 - Odisee, campus Brussel
9 - 12 uur: Subcutane spuitaandrijver
De subcutane spuitaandrijver is in de palliatieve/terminale setting een vaak gebruikte manier om medicatie toe te dienen als dit oraal niet meer mogelijk is.
We starten deze sessie met een theoretische verkenning rond de indicaties voor het gebruik van de spuitaandrijver, vaak gebruikte medicatie en de werking hiervan. Vervolgens gaan we tijdens deze sessie aan de slag met praktische oefeningen, aan de hand van casussen.
Deze les is ontworpen voor verpleegkundigen die hun kennis en vaardigheden willen verdiepen rond de werking van de spuitaandrijver.
Docent: Lindsay Cool, Verpleegkundige met specialisatie palliatieve zorg, Palliatief Netwerk Omga
Met dank aan onze partners
Praktische info over de opleiding Palliatieve zorg
Wie is jouw contactpersoon voor de opleiding Palliatieve zorg?
Heb je een inhoudelijke vraag of wens je een gesprek? Neem dan contact op met de programmacoördinator.
Ann Jaques
Campus Brussel
[email protected]
02/210 13 48
Heb je een administratieve vraag? Neem dan contact op met Melissa Biesemans.
Praktische informatie studeren als volwassene
Vanaf wanneer ben ik ingeschreven?
Je bent ingeschreven van zodra je je persoonsgegevens bezorgt aan Odisee via het online inschrijvingsformulier. Je ontvangt een automatische e-mail na ontvangst van deze gegevens. Vanaf dat ogenblik zijn de algemene voorwaarden van toepassing.
Kan ik mijn inschrijvingsgeld spreiden?
In sommige uitzonderlijke gevallen is spreiden van betaling mogelijk. Neem contact op met de administratief verantwoordelijke van de opleiding om dit te bespreken.
Wat als ik niet aanwezig kan zijn?
- Als je niet aanwezig kan zijn, dien je zo snel mogelijk de administratief verantwoordelijke te verwittigen.
- Schreef je je in voor een studiedag en kan je niet aanwezig zijn? Indien je dit wenst, kan een collega jouw plaats innemen. Verwittig de administratief verantwoordelijke hiervan.
Wat als ik mijn inschrijving wil annuleren?
Je moet altijd schriftelijk annuleren via [email protected]. Plaats hierbij zeker je opleidingsverantwoordelijke in cc.
Ik volg een postgraduaat of navorming met getuigschrift:
- Annuleer je tot 15 dagen voor de start van de opleiding, dan dien je een vergoeding van € 50 te betalen.
- Annuleer je vanaf 15 dagen voor de start t.e.m. 1 dag voor de start van de opleiding, dan ben je € 250 verschuldigd.
- Annuleer je vanaf de start van de opleiding t.e.m. 30 dagen na de startdatum, dan ben je de helft van het inschrijvingsgeld verschuldigd.
- Annuleer je later dan 30 dagen na de start van de opleiding, ben je het volledige inschrijvingsgeld verschuldigd.
Ik volg een navorming met attest van deelname (bv. studiedag):
- Annuleer je vanaf 15 dagen voor de start t.e.m. 1 dag voor de start van de opleiding, dan ben je € 50 verschuldigd.
- Annuleer je vanaf de startdatum van de opleiding, ben je het volledige inschrijvingsgeld verschuldigd.
Odisee als inclusieve hogeschool
Odisee staat voor open, toegankelijke leergemeenschappen want deze vormen een krachtige hefboom voor effectief leren. Als we inclusief zeggen, denken we aan:
1. Toegankelijkheid: breed scala lerenden en afstuderenden
2. Vaardig in differentiatie: én uitdagen én ondersteunen
3. Samenwerkend leren
4. Sociale binding
5. Living campus als een open huis
Ontdek hoe Odisee Hogeschool jou kan ondersteunen tijdens jouw studie.
Digitale leeromgeving
Volg je een langlopende opleiding, dan vind je het cursusmateriaal in de digitale leeromgeving TOLEDO. Ook de communicatie met jou verloopt grotendeels via deze leeromgeving.
Wat zijn de algemene verkoopsvoorwaarden permanente vorming?
Door in te schrijven aanvaard je onze algemene verkoopsvoorwaarden. Bekijk ze via deze links in het Nederlands of in het Engels.
Wat is een postgraduaat?
In een traject van 20 tot 60 studiepunten kun je specifieke kennis en vaardigheden opfrissen, actualiseren, verdiepen of verbreden.
Op zoek naar een bijscholing?
Overtuigd? Of blijf je graag op de hoogte?
Dit postgraduaat is echt iets voor mij!
Ben je ervan overtuigd dat dit het postgraduaat is dat je zoekt? Dan kan je meteen inschrijven.
Blijf je graag op de hoogte van onze bijscholingen?
Abonneer je dan op onze nieuwsbrief!
Meer opleidingen op Continue.be
Continue is het online platform voor levenslang leren van de Associatie KU Leuven, goed voor meer dan 1000 professionele en academische opleidingen. Continue is dé website voor iedereen die wil bijblijven, zich persoonlijk wil ontwikkelen of omscholen.
- Je kunt kiezen uit korte opleidingen zoals webinars en workshops, en langere trajecten als postgraduaten.
- Studenten kunnen met een handige zoekfunctie een opleiding op maat vinden.
- Je volgt de lessen online, op locatie, of gemengd.
- Continue bundelt alle opleidingen levenslang leren van KU Leuven, LUCA School of Arts, hogescholen Odisee, Thomas More, UCLL en VIVES.
- Bekijk het grootste aanbod vervolgopleidingen van Vlaanderen en Brussel op Continue.be!
