Van wie is de openbare ruimte?

Openbare ruimte als omgeving voor sociaal werk. Bijscholing in onze reeks 'De stad lezen als sociale spoorzoeker'.

De straat, de stoep, een plein of een park… we passeren er allemaal dagelijks, onderweg van en naar huis of een andere bestemming. Soms blijven we even hangen: om te rusten, te spelen, vrienden te ontmoeten of gewoon te chillen. De openbare ruimte lijkt van iedereen - maar is dat wel zo? 

Wie beter kijkt, merkt al snel dat niet elke plek voor iedereen even toegankelijk is. Er zijn te weinig zitplaatsen, geen veilige zones voor kinderen, of het aanbod is vooral gericht op sporters - vaak groepjes jongens die de ruimte inpalmen. 

In deze bijscholing leren we anders kijken. Wie gebruikt de openbare ruimte echt? Wie blijft onzichtbaar? En welke rol kan jij als sociaal werker opnemen? 

We gaan samen op zoek naar manieren om van de openbare ruimte een plek te maken waar ontmoeting centraal staat. Een plek die verbindt, in plaats van uitsluit of tot conflict leidt. 

Van wie is de openbare ruimte
Van wie is de openbare ruimte?

Iets voor jou?

Deze bijscholing richt zich naar: 

  • Sociale professionals die geboeid zijn door de invloed die de stad uitoefent op haar bewoners, en die de stad en haar straten en pleinen willen leren lezen en begrijpen. 
  • Organisaties die de methodiek van het sociaal spoorzoeken en observeren in de vingers willen krijgen zodat ze de openbare ruimte in hun eigen omgeving kunnen analyseren. 
  • Sociaal werkers die willen bijdragen aan een toegankelijke openbare ruimte, afgestemd op de echte noden en vragen van mensen. 

Inhoud

In deze reeks ontdek je hoe de stad het dagelijks leven, sociale relaties en de kansen en beperkingen van haar bewoners en gebruikers beïnvloedt. 

In deze bijscholing maak je specifiek kennis met de methodiek van observeren en ‘deep hanging out’. Wat zie je gebeuren in de openbare ruimte? Wie gebruikt ze, en hoe? Wie of wat ontbreekt? En hoe kan je dat verklaren? We gaan ook op zoek naar antwoorden: wat is er nodig om de openbare ruimte inclusiever te maken, en welke rol kan jij daarin opnemen voor jouw doelpubliek? 

We laten ons inspireren door Resokit, een netwerkversterkende methodiek voor sociale professionals die bouwen aan sterke, buurtgerichte netwerken. 

Uiteraard gaan we ook zelf aan de slag. We oefenen in actief observeren zodat je deze vaardigheden meteen in de praktijk kan toepassen. Eén waarschuwing: na deze bijscholing kijk je nooit meer op dezelfde manier naar je omgeving. Je ontwikkelt je tot een professionele ‘fly on the wall’! 

Programma

9u30-12u30: Dagdeel 1 

We starten met een brainstorm: wat betekent de openbare ruimte voor jouw doelpubliek? In welke mate sluit die aan bij hun noden? Waarom wel of net niet? 

Daarna verdiepen we ons in de kernbegrippen. We verkennen verschillende concepten, definities en dimensies van openbare ruimte, en brengen zo het bredere kader en actuele tendensen in beeld. 

Tot slot bespreken we in het leslokaal inspirerende voorbeelden en praktijken die inzetten op een meer inclusieve invulling van de openbare ruimte. 

13u30-16u30: Dagdeel 2 

We trekken de straat op en oefenen in kijken. Je wordt een echte ‘fly on the wall’, maar wel met de juiste bril: een manier van kijken die je helpt om bewuster te observeren en te begrijpen wat er zich afspeelt in de openbare ruimte. 

Daarna nemen we uitgebreid de tijd om indrukken te delen en ervaringen uit te wisselen. Wat neem je mee naar je eigen praktijk? Wat heb je nog nodig om de inzichten van vandaag ook effectief toe te passen in je werking?  

Docent

Deze methodiek en deze bijscholing zijn ontwikkeld door Frank Meys. Hij ligt ook mee aan de basis van de Resokit-methodiek van buurtanalyses.  

Frank is docent en stagecoördinator in de opleiding sociaal-cultureel werk bij hogeschool Odisee. Hij is gespecialiseerd in de relatie tussen stedelijkheid en sociaal werk. In het kader van het vak structureel werken neemt hij studenten mee op sleeptouw door de stad. Hij laat hen een structurele wijkanalyse uitvoeren van een bepaald stadsdeel. 

Hij heeft ook twintig jaar ervaring als sociaal werker, onder meer bij integratiecentrum Foyer en het centrum voor sociale stadsontwikkeling. Als co-promotor en stuurgroeplid is hij betrokken bij verschillende onderzoeksprojecten over stedelijk sociaal werk.  

Van wie is de openbare ruimte 2
Deze bijscholing maakt duidelijk dat sociaal werk zich niet alleen afspeelt binnen de muren van kantoren of woningen, maar ook daarbuiten - op straat, midden in het dagelijkse leven. Net in die openbare ruimte, waar mensen elkaar ontmoeten en samenleven, liggen er kansen om echt het verschil te maken!
Frank Meys

Praktische info over de bijscholing 'Van wie is de openbare ruimte?'

  • Waar?

    De bijscholing vindt plaats op Odisee - Campus Brussel, Warmoesberg 26 te 1000 Brussel.

  • Wanneer?

    De bijscholing vindt plaats op donderdag 20 mei 2027 van 9.30 tot 16.30 uur.

  • Studiegeld

    Het studiegeld bedraagt € 100, digitaal cursusmateriaal, broodjeslunch en dranken inbegrepen. 

  • Handige tip!

    Voor deze bijscholing trek je best makkelijke schoenen aan.  
    Vergeet ook je regenjas of zonnecrème niet ;-). 

  • Wat zit er verder in deze reeks?

    • Sociaal spoorzoeker worden: je maakt kennis met de methodiek van het sociaal spoorzoeken en je leert ‘de stad lezen’ aan de hand van een korte verkenning van een Brusselse wijk. Dit open aanbod bieden we opnieuw aan in het academiejaar 2026-2027. 
    • De stad lezen: begeleid door Frank of een van zijn collega’s ga je met je groep studenten of collega’s op stap. Je leert al doende de stad lezen, op wandel door een Brusselse wijk. Dit aanbod kan je op maat aanvragen voor jouw groep. 
  • Misschien vind je deze bijscholing ook interessant?

    Tweedaagse bijscholing Resokit: over sociale inclusie, netwerkversterking en buurtgericht werken. 

Praktische informatie studeren als volwassene

Vanaf wanneer ben ik ingeschreven?

Je bent ingeschreven van zodra je je persoonsgegevens bezorgt aan Odisee via het online inschrijvingsformulier.  Je ontvangt een automatische e-mail na ontvangst van deze gegevens. Vanaf dat ogenblik zijn de algemene voorwaarden van toepassing. 

Kan ik mijn inschrijvingsgeld spreiden?

In sommige uitzonderlijke gevallen is spreiden van betaling mogelijk. Neem contact op met de administratief verantwoordelijke van de opleiding om dit te bespreken.

Wat als ik niet aanwezig kan zijn?
 

  • Als je niet aanwezig kan zijn, dien je zo snel mogelijk de administratief verantwoordelijke te verwittigen.
  • Schreef je je in voor een studiedag en kan je niet aanwezig zijn? Indien je dit wenst, kan een collega jouw plaats innemen. Verwittig de administratief verantwoordelijke hiervan.

Wat als ik mijn inschrijving wil annuleren?

Je moet altijd schriftelijk annuleren via [email protected]. Plaats hierbij zeker je opleidingsverantwoordelijke in cc.

Ik volg een postgraduaat of navorming met getuigschrift:

  • Annuleer je tot 15 dagen voor de start van de opleiding, dan dien je een vergoeding van € 50 te betalen.
  • Annuleer je vanaf 15 dagen voor de start t.e.m. 1 dag voor de start van de opleiding, dan ben je € 250 verschuldigd.
  • Annuleer je vanaf de start van de opleiding t.e.m. 30 dagen na de startdatum, dan ben je de helft van het inschrijvingsgeld verschuldigd.
  • Annuleer je later dan 30 dagen na de start van de opleiding, ben je het volledige inschrijvingsgeld verschuldigd. 

Ik volg een navorming met attest van deelname (bv. studiedag):

  • Annuleer je vanaf 15 dagen voor de start t.e.m. 1 dag voor de start van de opleiding, dan ben je € 50 verschuldigd.
  • Annuleer je vanaf de startdatum van de opleiding, ben je het volledige inschrijvingsgeld verschuldigd.

Odisee als inclusieve hogeschool

Odisee staat voor open, toegankelijke leergemeenschappen want deze vormen een krachtige hefboom voor effectief leren. Als we inclusief zeggen, denken we aan:

1. Toegankelijkheid: breed scala lerenden en afstuderenden
2. Vaardig in differentiatie: én uitdagen én ondersteunen
3. Samenwerkend leren
4. Sociale binding
5. Living campus als een open huis

Ontdek hoe Odisee Hogeschool jou kan ondersteunen tijdens jouw studie. 

 

Digitale leeromgeving

Volg je een langlopende opleiding, dan vind je het cursusmateriaal in de digitale leeromgeving TOLEDO. Ook de communicatie met jou verloopt grotendeels via deze leeromgeving.

Hoe activeer ik mijn Toledo-account?

Wat zijn de algemene verkoopsvoorwaarden permanente vorming?

Door in te schrijven aanvaard je onze algemene verkoopsvoorwaarden. Bekijk ze via deze links in het Nederlands of in het Engels.

Handen uit de mouwen volwassenen student LLL

Overtuigd? Of blijf je graag op de hoogte van ons bijscholingsaanbod?

Volwassen studenten aan tafel